Ιερός Ναός Αγίου Σπυρίδωνος Ν. Ιωνίας

Αρχική » Άρθρα » Silicon Valley: Η ΚΟΙΛΑΔΑ ΤΟΥ ΠΥΡΙΤΙΟΥ

Silicon Valley: Η ΚΟΙΛΑΔΑ ΤΟΥ ΠΥΡΙΤΙΟΥ

Άρθρα

 

Η ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΑΠΟΚΛΕΙΣΜΟΥ

Oσο βαθαίνει η κρίση και η λιτότητα, όλοι περιμένουν σαν τον από μηχανής θεό την «ανάπτυ­ξη». Ωστόσο, δεν είναι διόλου αυτονόητο ότι αυτή μπορεί από μόνη της να γιατρέψει τις πληγές και να φέρει τη χαμένη ευημερία. Από αυτήν την άποψη, χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα του Σαν Φρανσίσκο, στο οποίο έχει αναπτυχθεί τα τε­λευταία χρόνια ένα μαζικό κίνημα αμφισβή­τησης των συνεπειών της «ανάπτυξης» της πόλης, που επικεντρώνει μάλιστα την οργή του σε έναν μάλλον ασυνήθιστο στόχο: σε λεωφορεία!

Και πιο συγκεκριμένα στα λεω­φορεία της Σίλικον Βάλεϊ, της πασίγνωστης κοιλάδας και κοιτίδας των νέων τεχνολο­γιών, η οποία είναι η έδρα των γνωστότε­ρων εταιρειών του κλάδου (Google, Apple, Yahoo, Twitter, Facebook, Linkedln, AirbnB, Uber, eBay…], αλλά και πλήθους «start up», δηλαδή μικρών «νεοφυών επιχειρήσεων» του κλάδου των νέων τεχνολογιών. Αυτή η «Κοιλάδα του Πυριτίου» βρίσκεται στο πολεοδομικό συγκρότημα του Σαν Φρανσίσκο, ενός πλέγματος από μεγαλύτερες ή μικρότε­ρες πόλεις χτισμένες στις ακτές του Κόλπου του Σαν Φρανσίσκο: Σαν Φρανσίσκο, Μπέρκλεϊ Όκλαντ, Σαν Χοσέ, Πάλο Άλτο…

Ο πληθυσμός αυτής της περιοχής αυξάνε­ται διαρκώς τα τελευταία χρόνια, παράλληλα με την εκρηκτική ανάπτυξη του τομέα των νέων τεχνολογιών. Καθώς ο ανταγωνισμός για την προσέλκυση «ταλέντων» κι ιδιαίτερα εξειδικευμένων εργαζομένων είναι απίστευ­τα έντονος, οι εταιρείες του κλάδου προσφέ­ρουν υψηλότατους μισθούς στα στελέχη τους, δωρεάν πακέτα μετοχών, μπόνους κι επιδόματα, εξαιρετική ιατροφαρμακευτική ασφάλιση και μεγάλες άδειες, τα πλέον εξε­λιγμένα ηλεκτρονικά γκάτζετ κι εξοπλισμό, αλλά κι ένα πλήθος δωρεάν παροχών: έως και τρία ποιοτικά γεύματα στα εστιατόρια της εταιρείας, γυμναστήρια και γήπεδα, γιόγκα, μαθήματα μουσικής, μασάζ, κομμωτήριο και καθαριστήριο στους χώρους της εταιρείας. Σε αυτά τα προνόμια περιλαμβάνονται και ειδικές γραμμές πολυτελέστατων εταιρικών λεωφορείων εξοπλισμένων με  Wi Fi, έτσι ώστε οι εργαζόμενοι να αποφεύγουν τα τε­ράστια μποτιλιαρίσματα στους δρόμους αυ­τής της περιοχής.

Όλες αυτές οι παροχές ισοδυναμούν ου­σιαστικά με έναν δεύτερο μισθό. Ωστόσο, η πολιτική αυτή αποδεικνύεται ιδιαίτερα συμ­φέρουσα, καθώς, με αυτόν τον τρόπο, ο ερ­γαζόμενος έχει επιπλέον κίνητρα να περνάει ολοένα μεγαλύτερο μέρος της ημέρας του στις εγκαταστάσεις της εταιρείας, όπου όχι μόνο τελικά θα εργαστεί περισσότερο αλλά και θα Βρίσκεται σχεδόν όλη τπν ημέρα Βυ­θισμένος σε ένα εργασιακό περιβάλλον με την ευρύτερη έννοια, σε διαρκή επαφή κι αλληλεπίδραση με συναδέλφους του από άλλα τμήματα και προγράμματα, διευκολύ­νοντας έτσι την ανταλλαγή απόψεων που συμβάλλει στην ανάπτυξη της καινοτομίας. Κι εξάλλου, αν σκεφτεί κανείς ότι π χρηματι­στηριακή αποτίμηση των 150 μεγαλύτερων εταιρειών της Σίλικον Βόλεϊ ανέρχεται στα 2,5 τρισεκατομμύρια δολάρια αντιλαμβάνε­ται ότι τα πακέτα των έξτρα παροχών αφο­ρούν ασήμαντα ποσά γί αυτές τις εταιρείες.

Από την άλλη πλευρά, η άφιξη αυτού του πλήθους των υψηλόμισθων στελεχών με την τεράστια αγοραστική δύναμη, εκτός από την «ανάπτυξη» του Σαν Φρανσίσκο και των γειτονικών πόλεων του κόλπου, είχε και τε­ράστιες αρνητικές κοινωνικές επιπτώσεις. Η πόλη είναι, πλέον, η ακριβότερη σε ολό­κληρες τις Ηνωμένες Πολιτείες. Τα ενοίκια και οι τιμές των ακινήτων εκτινάχθηκαν σε δυσθεώρητα ύψη, σε μια εποχή μάλιστα που στην υπόλοιπη χώρα είχαν σημειώσει τεράστια πτώση λόγω της οικονομικής κρί­σης και της κατάρρευσης της κτηματαγοράς. Σύμφωνα με τον «Nouvel Observateur», τη «Le Monde», για μια γκαρσονιέρα σε μια «αξιοπρεπή» συνοικία του Σαν Φρανσίσκο, θα πρέπει να πληρώνει κανείς 3.100 ευρώ το μήνα, ενώ η φτηνότερη ξεκινάει από 2.000 ευρώ! Η ακρίβεια των ενοικίων επε­κτάθηκε και στις υπόλοιπες πόλεις και οικι­σμούς του κόλπου του Σαν Φρανσίσκο. Σε ολόκληρη την ευρύτερη περιοχή, δύσκολο να βρει κανείς μια γκαρσονιέρα με λιγότερα από 800 ευρώ, ενώ ένα παλιό τριάρι διαμέ­ρισμα σε μια άθλια συνοικία δύσκολα πέφτει κάτω από τα 1.800 ευρώ το μήνα.

Αυτή η φρενίτιδα της αύξησης των ενοι­κίων κατέλαβε ακόμα και τη δεύτερη μεγα­λύτερη πόλη της περιοχής (400.000 κάτοικοι), την «Όκλαντ την κακόφημη», η οποία τις προ­ηγούμενες δεκαετίες ήταν η δεύτερη πιο επι­κίνδυνη πόλη της χώρας μετά το Ντιτρόιτ. Στις νοτιοδυτικές συνοικίες της πόλης, οι οποίες ήταν στο παρελθόν άντρο των συμμοριών διακίνησης ναρκωτικών με όλη τη Βία και την εξαθλίωση που αυτό συνεπάγεται, οι τιμές δεκαπλασιάστηκαν μέσα σε μερικά χρόνια.

Σε ολόκληρη την περιοχή, παρατηρείται ένα πραγματικό φαινόμενο «κατάρρευσης των ντόμινο»: όσοι κάτοικοι δεν ανήκουν στην κατηγορία των προνομιούχων του το­μέα των νέων τεχνολογιών και δεν διαθέ­τουν ιδιόκτητη κατοικία υποχρεώνονται να μετακομίσουν σε μια περισσότερο υποβαθ­μισμένη συνοικία ή πόλη ή σε μια περιοχή που Βρίσκεται μακριά -ή και πολύ μακριά— από τον τόπο εργασίας τους. Μάλιστα, οι ιδιοκτήτες έχουν βρει τρόπους να παρακάμψουν τη νομοθεσία που προστατεύει τους παλαιούς ενοικιαστές και οι εξώσεις έχουν αυξηθεί με εντυπωσιακό ρυθμό. Ενδεικτικά, το 2012, οι εξώσεις αυξήθηκαν κατά 25%. Πολλοί καθηγητές και αστυνομικοί που ερ­γάζονται στο Σαν Φρανσίσκο αναγκάζονται να υποβάλλονται καθημερινά σε ένα πο­λύωρο ταξίδι μέχρι τον τόπο όπου -για την ώρα- ο μισθός τους επιτρέπει να ενοι­κιάζουν μια κατοικία. Ταυτόχρονα, οι εναπομείναντες χαμηλόμισθοι κάτοικοι των πρώην φτωχών συνοικιών βρίσκονται αντιμέτωποι με ένα άλλο πρόβλημα: τα καταστήματα που χρησιμοποιούσαν αντικαθίστανται από νέα, πανάκριβα πολυτελή μαγαζιά που απευθύ­νονται στους νεοαφιχθέντες κατοίκους με την υψηλή αγοραστική δύναμη.

Όσο, όμως, κι αν οι προβολείς της δημο­σιότητας είναι επικεντρωμένοι στα «χρυσά αγόρια» της τεχνολογίας, μεγάλο μέρος της οικονομικής δραστηριότητας αυτής της μητροπολιτικής περιοχής εξακολουθεί να στηρίζεται στη Βιομηχανία, στις υπηρεσί­ες, αλλά και στον τουρισμό. Μάλιστα, πα­ραδοσιακά, στις Ηνωμένες Πολιτείες, οι εργαζόμενοι στον κλάδο της εστίασης, της καθαριότητας και της φύλαξης είναι εξαι­ρετικά κακοπληρωμένοι. Αυτοί, εξάλλου, αποτελούν και τα μεγαλύτερα θύματα του φαινομένου που έχει αποκληθεί «αστικός εξευγενισμός» (gentrification).

Έτσι, προέκυψε ένα φαινόμενο πρωτοφανές για τις προηγμένες χώρες: η μαζική ύπαρξη άστε­γων εργαζόμενων ή συνταξιούχων. Πράγ­ματι, στις πλούσιες χώρες, άστεγος σημαίνει είτε μακροχρόνια άνεργος, είτε άτομο χωρίς ισχυρούς οικογενειακούς ή κοινωνικούς δεσμούς, ή άτομο που κάποια στιγμή «πα­ραστράτησε» (εξαρτήσεις, φυλακή…), ή είχε ατυχίες στη ζωή του. Εδώ, όμως, έχουμε πλήθος εργαζομένων, πολλοί με τις οικογένειές τους, οι οποίοι μάλιστα εργάζονται με καθεστώς πλήρους απασχόλησης ή συντα­ξιούχων με πλήρη σύνταξη, οι οποίοι, παρ’ όλ’ αυτά, αδυνατούν να ανταποκριθούν στα υψηλά ενοίκια και καταλήγουν να ζουν στο δρόμο. Ο αριθμός των πολιτών που εντάσ­σονται σε αυτή την κατηγορία αυξήθηκε κατά 20% τη διετία 2012-2014.

Οι πιο εύποροι άστεγοι -εργαζόμενοι ή συνταξιούχοι- ζουν μέσα σε αυτοκίνητο, έχοντας αγοράσει ένα μεγάλο αμερικάνικου τύπου Βαν ή ένα camping car,, όπου έχουν στοιβάξει κάποια από τα υπάρχοντά τους. Οι πραγματικά «προνομιούχοι» έχουν νοικιάσει σε μια μακρινή περιοχή μια αποθήκη στην οποία έχουν συγκεντρώσει τα έπιπλά τους. Εντωμεταξύ, προσπαθούν με κάθε δυνατό τέχνασμα να διατηρήσουν την αξιοπρέπειά τους κι ένα στοιχειώδες επίπεδο ζωής.

Με τη συνδρομή τους σε ένα φτηνό γυμναστήριο αποκτούν πρόσβαση σε λουτρό και στο τρε­χούμενο νερό που απαιτείται για την ατομική υγιεινή. Η πρόσβαση στο Ιντερνέτ και στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης γίνεται με τον εντοπισμό σε όλη την περιφέρεια των καφέ και των φαστ-φουντ που προσφέρουν \Λ/ί Fί.

Οι λιγότερο τυχεροί άστεγοι, τους οποίους οι αστυνομικές δυνάμεις απωθούν εκτός του αστικού ιστού, στήνουν τη σκηνή τους ή φτιάχνουν μια παράγκα στις τενεκεδουπόλεις που ξεφυτρώνουν στις παρυφές αυτών των πλούσιων πόλεων. Οι περισσότεροι κα­ταυλισμοί έχουν δημιουργηθεί γύρω από το Σαν Χοσέ. Μάλιστα, π «Ζούγκλα», ο μεγαλύ­τερος από αυτούς, έφθασε κάποια στιγμή να καλύπτει έκταση 250 στρεμμάτων και να φι­λοξενεί πολλές εκατοντάδες άτομα. Δύο εί­ναι οι παράμετροι που εντυπωσιάζουν έναν Ευρωπαίο: στη Γηραιό Ήπειρο, παρόμοιες εικόνες παραπέμπουν στους καταυλισμούς τους, και όχι σε πολίτες της χώρας, και μάλιστα σε εργαζόμενους. Επιπλέον, αυτό το φαινόμενο δεν συμβαίνει σε ρημαγμένες από την κρί­ση περιοχές, όπως το Ντιτρόιτ και το Φλιντ, αλλά στην πλουσιότερη περιοχή των ΗΠΑ.

Από την άλλη πλευρά, πολλοί εύποροι νεοαφιχθέντες φρίττουν με το ελεεινό θέαμα που παρουσιάζουν οι ξεπεσμένοι συμπολί­τες τους και ζητούν από την τοπική αυτοδι­οίκηση να λάβει μέτρα για να «πάψουν να βλέπουν τhν εξαθλίωση και την απελπισία των άστεγων κάθε μέρα, καθώς πηγαίνουν στη δουλειά», όπως συνοψίζει στην ανοιχτή επιστολή του ο Τζάστιν Κέλερ, ιδρυτής μιας πολλά υποσχόμενης start up εταιρείας. Και φυσικά, οι αρχές δεν ήταν δυνατόν να αγνοήσουν τόσο ευυπόληπτους πολίτες.

Το 2014, όλοι οι καταυλισμοί αστέγων ξηλώθηκαν και οι ένοικοί τους κλήθηκαν να εγκατασταθούν όσο μακρύτερα μπορούσαν. Φυσικά, καθώς αυτοί δεν είχαν την παραμικρή επιλογή, ξα­νάρχισαν να τους δημιουργούν, προσέχο­ντας αυτήν τη φορά να έχουν μικρότερο μέ­γεθος για να τραβάνε λιγότερο την προσοχή.

Επιπλέον, οι Δήμοι λαμβάνουν αποφάσεις με τις οποίες απαγορεύεται στους πολίτες να κοιμούνται μέσα σε αυτοκίνητο, έτσι ώστε να διώχνουν εκτός των ορίων τους όσους από τους άστεγους είναι αρκετά τυχεροί ώστε να διαθέτουν ένα τετράτροχο «σπιτικό». Μάλι­στα, η πόλη του Άθερτον έλαβε μια εντελώς υποκριτική απόφαση: οι πολίτες δικαιούνται να κοιμούνται μέσα στα αυτοκίνητά τους όλες τις ώρες εκτός από τις νυκτερινές!

Συνεπώς, τα ξεσπάσματα οργής δεν θα πρέπει να ξενίζουν. Τα εκατοντάδες πολυ­τελή λεωφορεία που μετέφεραν τους εργα­ζόμενους της Σίλικον Βάλεϊ αποτέλεσαν τον κυριότερο στόχο. Πόσω μάλλον που, καθώς χρησιμοποιούσαν -παράνομα- το πυκνό δίκτυο των στάσεων των μέσων μαζικής μεταφοράς, συνέβαλαν στην αύξηση του χρόνου μετακίνησης του επιβατικού κοινού. Την εποχή που ξηλώθηκαν οι καταυλισμοί των άστεγων, ακτιβιστές των κινημάτων Occupy, Counterforce, Defend the Area Bay, συνδικαλιστές, μέλη οργανώσεων για την προστασία των ενοικιαστών, καθώς κι ορ­γισμένοι πολίτες τα πετροβόλησαν, τα κατέ­λαβαν ή τα μπλοκάρισαν επί ώρα. Σε Βαθμό που η Google είχε μια εποχή εγκαταστήσει στα λεωφορεία της προσωπικό ασφαλείας!

Ταυτόχρονα, ακτιβιστές δικηγόροι προσέφυγαν στη δικαιοσύνη καταγγέλλοντας την παράνομη χρήση δημόσιων υποδομών από τα λεωφορεία των εταιρειών, εξαναγκάζοντάς τες να προτείνουν συμβιβαστικά την καταβολή του ποσού του 1,5 εκατομμυ­ρίου δολαρίων για τη Βελτίωση των μέσων μαζικής μεταφοράς της πόλης. Μάλιστα, το Φεβρουάριο του 2016, οι επιθέσεις εναντίον των «Google bus» αναζωπυρώθηκαν, όταν η δημοτική αρχή ανανέωσε την άδεια που τους είχε χορηγήσει.

Άρθρα

Αρέσει σε %d bloggers: